×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
افزایش قیمت سوخت آری یا خیر ؟

در نگاه کلی در دید عامه جامعه افزایش نرخ سوخت، می‌تواند مورد انتقاد قرار گرفته وبه طبع خواستار ثبات قیمت فعلی در این بخش مهم باشند.
در این نگارش سعی شده است تبعات افزایش نرخ سوخت مورد کنکاش قرار گیرد.

قاچاق سوخت

سال‌ها است که در ایران با قاچاق سوخت از كشور مواجه هستيم، متأسفانه آمار دقيق و یکسانی در مورد ميزان اين امر وجود ندارد اما بر طبق آمار دولت بصورت ميانگين روزانه حدود ١٥ الی ٢٠ مليون ليتر بنزين از كشور قاچاق می‌شود. مسأله این است که تفاوت قيمت يك ليتر بنزين در ايران با مثلا تركيه (١.٢٩ دلار) حداقل ١٣ هزار تومان است. يعنى روزانه حداقل ١٩٠ ميليارد و در سال ٦٥ هزار ميليارد تومان از كشور خارج می‌شود! این در حالی است که قيمت بیش‌تر کالاها بعد از جهش ارزی افزایش یافته و قیمت بنزین و دیگر حامل‌های انرژی بدون تغییر باقی مانده است.

به زبان ساده با نرخ فعلی سوخت ، با توجه به یارانه ایی که به سوخت اختصاص یافته است ، سوداگران قاچاق سوخت بیشترین منفعت را از قیمت های فعلی خواهند برد.

یارانه انرژی

سال‌های زیادی است که پرداخت یارانه برای سوخت به امری عادی در کشور ما تبدیل شده و این امر به طرق مختلف آثاری زیان بار را به اقتصاد و البته فرهنگ مصرف در کشورمان وارد کرده است. کشور ما در وضعیت مطلوبی به لحاظ مصرف انرژی نیست، با ۸۰ میلیون نفر جمعیت ۴۵ میلیارد دلار یارانه انرژی می‌دهیم و این در حالی است که چین با ۱٫۵ میلیارد نفر که ۳۸ میلیارد دلار یارانه انرژی می‌دهد را ، پشت سرگذاشته‌ایم، این امر لزوم عزم جدی برای مصرف بهینه را می‌طلبد. بهینه‌سازی مصرف سوخت یک بازی برد-برد برای همه است، این حجم عظیم یارانه انرژی در ایران ۱۵ درصد یارانه دنیا است و کشش اعتباری بودجه هم جوابگوی این میزان یارانه نخواهد بود .
با این تفاسیر در حال حاضر ما حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی را یارانه پرداخت می‌کنیم و با این حجم عظیم از یارانه نمی‌توانیم انتظار توسعه و تولید در کشور را داشته باشیم، ضمن اين‌كه علیرضا صادق آبادی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی نیز در گفتگو با مهر، درباره اینکه با وجود افزایش نرخ تسعیر ارز در بودجه سال ۹۸، آیا با افزایش هزینه پالایشگاه‌ها و در مقابل ثابت ماندن نرخ بنزین، پالایشگاه‌ها زیان‌ده نمی‌شوند گفته بود: «نرخ دلار مورد استفاده برای برخی از هزینه‌های پالایشگاهی، همان نرخ نیمایی است، این در حالی است که ما بنزین پالایشگاه ها را، مطابق فوب خلیج فارس خریداری می‌کنیم».

واردات بنزین

همان طور كه در بند قبل به آن اشاره شد ميزان مصرف بنزين در كشور بسيار بالا است. طبق آمار رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران میانگین مصرف روزانه بنزین در خردادماه ۹۷ بیش از ۸۳ میلیون لیتر بود که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۷۵ میلیون لیتر اعلام شد.
بديهی است با توجه به ميزان مصرف بنزين در كشور ناگزير هستيم حتی در زمان تنگنای اقتصادی هم جهت رفع كمبود نياز داخل به ادامه واردات سوخت از خارج ادامه دهيم و اين بدان معناست كه جهت تامين سوخت حتی در زمان جنگ اقتصادی باید ارز از كشور خارج و بنزين خريداری شود. اين در حالی است كه همان بنزين وارداتی با يارانه اهدايی دولت به مراتب ارزان‌تر در اختيار مصرف كننده قرار می‌گيرد و دولت لاجرم مجبور است این مابه التفاوت را به طرق دیگر جبران کند در غیر این صورت با کسری بودجه مواجه خواهد شد .

عدم هم‌سویی نرخ سوخت با نرخ تورم

با توجه به جهش نرخ ارز و اضافه شدن قيمت كالا و خدمات لاجرم نرخ تورم مثبت شده و به رشد خود ادامه داد
در بند هاي قبل به چند موضوع اساسی اشاره شد: ميزان قاچاق سوخت در كشور، پرداخت يارانه سنگين توسط دولت برای حامل‌های انرژی، آمار مصرف بی‌رويه سوخت در كشور و خروج ارز از كشور جهت تامین کمبود بنزين.

حال سوال اصلی اين است که دولت ضرر خود از بابت فروش ارزان حامل‌های انرژی را که در نهایت به کسری بودجه منجر می‌شود، چگونه جبران خواهد کرد؟

دولت دو گذینه پیش رو خواهد داشت

• با نرخ فعلی عرضه سوخت در کشور را ادامه دهد و جهت جبران کسری بودجه ناشی از آن اقداماتی همچون افزايش ماليات با شيب ملايم و تامین کسری از محل اختلاف تسعير نرخ ارز در بازار آزاد به دست آورد.

• افزایش نرخ سوخت ، این روش می‌تواند در کوتاه مدت تورم خفیف کوتاه مدت در بهای کالا و خدمات ایجاد کند ، اما از طرف دیگر با این کار محاسن ذیل حاصل میشود:

-عدم مصرف منابع انرژی ارزان در کشور که عملا با یارانه بسیار سنگین موجب خواهد شد ، نوع مصرف در کشور به شکل صحیح تا اندازه‌ای مدیریت شود.

-با افزایش نرخ سوخت، میزان سود حاصل از قاچاق برای سودجویان کاهش خواهد یافت و می تواند تا حدی از شدت قاچاق سوخت بکاهد.

-درآمد دولت حاصل از محل فروش سوخت با نرخ بالاتر میتواند به دولت کمک کند تا نگران کسری بودجه نباشد و به فکر کسب درامد در بازار ارز نباشد.

– هر ۱۰ ملیون لیتر کاهش مصرف بنزین ، روزی ۵ ملیون دلار درامد برای کشور در برخواهد داشت ، که نهایتا منجر به حفظ ذخایر مهم ارزی کشور خواهد شد.این مسأله میتواند توان بانک مرکزی و دولت در کنترل بازار ارزی کشور را در تنگنای اقتصادی کشور حفظ کند.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false