×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
توان تولید در اوپک حرف اول را می زند

اما با بازگشایی بازار نفت در سال ۲۰۱۹ و رشد مداوم قیمت‌ها از آن روز تاکنون، سوالی که در رابطه با حیات یا اثرگذاری اوپک مطرح می‌شد تا حدودی پاسخ داده شد. با این حال اثرگذار بودن یا نبودن اوپک، مقوله‌ای است که همچنان موافقان و مخالفان خود را دارد. جواد یارجانی، نماینده ملی سابق ایران در اوپک، از جمله افرادی است که عقیده دارد اوپک همچنان زنده و اثرگذار است و کشورهای عضو آن نیز باید حداکثر تلاش خود را به کار ببندند تا این سازمان ۶۰ ساله، اثرگذاری خود را از دست ندهد.
یارجانی که بعد از حدود دو دهه فعالیت در اوپک و هم‌دوره بودن با دو دبیرکل در این سازمان، نمایندگی ملی ایران در اوپک و پنج سال مسوولیت اداره‌ تحلیل بازار دبیرخانه‌ی اوپک را در کارنامه دارد، در رابطه با آینده اوپک پس از خروج قطر از این سازمان به «نفت‌خبر» می‌گوید: سازمان اوپک تاریخچه طولانی‌ای دارد و از سال ۱۹۶۰ شروع به کار کرده است. وقتی هم که ایجاد شد، سه کشور بیشتر عضو آن نبودند. این سه کشور که ایران هم جزو یکی از آنان است، از بنیان‌گذاران اوپک هستند. اوپک در تمام این سال‌های طولانی بالا و پایین‌های زیادی داشته است. در زمان‌هایی اصلا قدرت نداشت و شاید برای ده سال اول اوپک اصلا جدی گرفته نمی‌شد اما کم‌کم جایگاه خودش را پیدا کرد و در دهه ۷۰ به بزرگ‌ترین مجموعه‌ی کشورهای جهان سوم در حال توسعه و تاثیرگذار در اقتصاد دنیا تبدیل شد.
او یکی دیگر از دوره‌های تضعیف اوپک را دهه ۸۰ میلادی می‌داند. به گفته یارجانی «در این زمان به‌دلیل جنگ تحمیلی عراق و ایران و حمایتی که برخی از اعضای اوپک از این کشور متجاوز علیه ایران کردند اوپک تضعیف شد. در اوایل دهه ۹۰ نیز که کویت توسط عراق اشغال شد چنین وضعی پیش آمد. از سال ۲۰۰۰ به بعد هم اوپک ‌به هر حال سال‌های خوب و بد داشته اما این سازمان به موجودیت خود ادامه داده است.»
از نگاه یارجانی «حفظ منفعت کشورها» یکی از مهم‌ترین علت‌هایی است که با وجود مشکلات مختلف، باعث حفظ شالوده اوپک شده است. او در رابطه با خروج قطر می‌گوید: خب طبیعی است که اگر عضوی احساس کند دیگر نمی‌تواند نقشی را بازی بکند، ‌بیرون برود. اما سازمان اوپک تا زمانی که اکثریت اعضا فکر بکنند که این سازمان منافعی برایشان دارد موجودیت خودش را ادامه می‌دهد که البته همانطور که گفتم این شدت و ضعف دارد.»

نگاه مصرف‌کنندگان نفت به اوپک
یارجانی نقش اوپک در ایجاد تعادل در بازار نفت را تا جایی مهم می‌داند که می‌گوید: در بعضی مواقع حتی کشورهای مصرف‌کننده امیدوارند که اوپک کاری برای تعادل بازار بکند. وقتی که قیمت‌ها به شدت پایین می‌آید مانند ژانویه‌ی ۲۰۱۶، این مساله به خصوص برای شرکت‌های نفتی خیلی مهم است. او در رابطه با نقش اوپک می‌گوید اثرگذاری این سازمان باعث شده بسیاری از نشریات غربی، به اوپک لقب «کارتل» بدهند در حالیکه اوپک کارتل نیست و عده‌ای از اعضا از جمله ایران در این رابطه حرفشان این است که این سازمان نقش مهمی را داشته و توانسته در طول سال‌ها منافع کشورهای نه‌تنها صادرکننده نفت که حتی مصرف‌کننده نفت را هم حفظ کند و این بخشی از اساسنامه اوپک است.

توان تولید، رمز قدرت در اوپک
کشوری مانند قطر پس از آن از اوپک خارج شد که اعلام کرد تولیداتش اندک است و نقشی در تصمیم‌گیری‌ها ندارد. هرچند دلیل اصلی قطر برای خروج از اوپک مشکلاتش با عربستان بود، اما توان تولید در اوپک یک واقعیت است. یارجانی در این زمینه می‌گوید: کشورهایی که توان تولید بالایی دارند قدرت چانه‌زنی بالاتری هم دارند. البته بعضی از کشورها مثل ایران با وجود اینکه تولیدش در طول این سال‌ها به‌خاطر مسائلی از جمله جنگ و تحریم‌های پشت‌سر هم نوساناتی را تجربه کرده، اما به‌دلیل اینکه بنیان‌گذار بوده، همچنان نظراتش اهمیت دارد.
اولین دبیر کل اوپک از ایران بوده و نقش این دبیرکل در مذاکرات اولیه اوپک با شرکت‌های نفتی برای حلب همکاری آنها بسیار مهم بوده و توانسته است به تدریج منافع سازمان را تامین کند. همچنین دکتر موحد از جمله افراد اثرگذاری بوده‌اند که در سال‌های اولیه اوپک در این سازمان حضور و در پی‌ریزی شالوده سازمان نقش داشته‌اند.

رفتار اعضا مهم‌تر از «نوپک»
یارجانی در رابطه با قانون نوپک و احتمال اجرای آن که می‌تواند تهدیدی جدی برای فعالیت‌های اوپک باشد، می‌گوید: در آمریکا به‌خاطر سیستم قضایی خاصی که دارد یک فرد هم می‌تواند علیه این سازمان اقامه دعوی کند و این اتفاق بارها و بارها افتاده است اما در بعضی مراحل اصلا از یک دادگاه‌های اولیه بالاتر هم نرفته است که به دلیل دخالت دولت‌های آمریکا بوده است. به هر حال با توجه به تاریخچه‌ای که ما از اقدامات ترامپ داریم و این در ۲ سال گذشته از بسیاری از سازمان‌هایی که خود آمریکا با حضور خیلی پررنگ داشته از آنها خارج شده، بعید نیست که در رابطه با نوپک نیز اقداماتی بکند. اما سازمان اوپک در سازمان ملل به‌عنوان یک سازمان غیردولتی و سازمانی که برای منافع کشورهایی که دارای اقتصاد متکی بر صادرات یک ماده‌ی پایان‌پذیر متکی است، ثبت شده و کشور میزبان هم که اتریش باشد، ‌اوپک را به‌عنوان یک سازمان بین‌المللی می‌شناسد. با این تفاسیر حتی اگر هم فرض کنیم که با توجه به غیرعادی بودن رفتارهای ترامپ این اتفاق هم بیفتد که من بعید می‌دانم، خدشه‌ای به موقعیت بین‌المللی اوپک وارد نمی‌شود. آنچه که ممکن است برای اوپک مشکل ایجاد کند، روش و اقدامات اعضای تاثیرگذارش هست.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false