×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
سایه نفت عربستان بر مشکلات ایران و آمریکا

به دور از سیاست ایران و آمریکا برای بازگشت روابط سیاسی و اقتصادی که بين آنها در حال کم و زیاد شدن است نباید نقش دیگر دولت‌های دارای منافع در افزایش تنش‌ها بین واشنگتن و تهران را نیز دست کم گرفت که (رژیم) اسرائیل و عربستان سعودی در ابتدای این لیست دولت‌ها قرار دارند. این تحلیل سعی ندارد نتایج روابط اسرائیل و آمریکا و نقش تاثیرگذار آن بر تنش‌ها بین واشنگتن و تهران را بررسی کند اما  به نقش عربستان سعودی در ایجاد برخی از سنگ‌اندازی‌ها بر روابط برخی از کشورها از جمله ایالات متحده آمریکا با ایران می‌پردازد.

بسیاری تنش بین ایران و عربستان سعودی را مربوط به اخلافات دینی و قومیتی می‌دانند اما نباید از عامل مهم دیگری از جمله اقتصاد نیز غافل بود که یکی از عوامل مهم افزایش تنش‌ها بین تهران و واشنگتن بوده است و ریاض سعی بر بیشتر شدن آن دارد.

قبل از شرط‌‌ بندی بر عامل مهم اقتصادی باید پیامدهای تیره‌تر شدن روابط بین ایران و ایالات متحده را بررسی کرد. در صورت افزایش تنش‌ها بین ایران و آمریکا و وقوع جنگ بین این کشور در منطقه، ایالات متحده در پی متقاعد کردن بسیاری از کشورها خواهد بود تا از این طریق بتواند جامعه جهانی را با خود در این کارزار همراه کند و از این طریق تحریم‌های بیشتری بر اقتصاد ایران از جمله صنعت نفت این کشور اعمال کند و این یکی از رویاهای عربستان سعودی برای افزایش تنش‌ها است تا علاوه بر فشارهای اقتصادی و تحریم علیه ایران، توانایی این کشور در فروش نفت نیز کاهش یابد. در صورت تحقق این موضوع تعامل ایران با بانک های جهانی و دیگر کشورها با کاهش چشمگیر روبرو شده و میزان تولید نفت ایران در بازار جهانی نیز کاهش پیدا خواهد کرد. از سوی دیگر هرگونه درگیری بین ایران و آمریکا قیمت نفت و دیگر محصولات آن را با افزایش قیمت چشمگیری مواجه خواهد کرد و ایران با جامه عمل پوشاندن به تهدید خود مبنی بر بستن تنگه هرمز باعث خرسندی هرچه بیشتر سعودی‌ها برای افزایش تولید، تقاضا و قیمت نفت در بازارهای جهانی خواهد شد.

عربستان به عنوان یکی از اصلی‌ترین کشورهای حامی افزایش تنش با ایران در منطقه به خصوص با ایالات متحده آمریکا به شمار می‌رود و رقابت با ایران در منطقه، عربستان را به سیاست افزایش تنش با ایران سوق داده و همه سیاست‌های چند ماهه اخیر این کشور در برابر ایران دارای بعد تهاجمی بوده و علیرغم واکنش‌های گاه و بیگاه ایران و رعایت جانب احتیاط در برابر برخی از رفتارهای تحریک کننده سعودی‌ها، هیئت حاکمه عربستان به دنبال فشار بیشتر بر ایران به صورت مستقیم و از طریق دیگر کشورها از جمله آمریکا است .

افزایش قیمت نفت منفعت‌های اقتصادی فراوانی برای عربستان در برخواهد داشت و این کشور به عنوان یکی از بزرگترین صادر کننده نفت در دنیا از این طریق تا حد زیادی می‌تواند کسری بودجه خود ناشی از ولخرجی‌های نظامی در جنگ با یمن و حمایت از برخی از گروه‌های تروریستی در سوریه را تامین کند. از همین رو عربستان با اتکا به نیروی مهندسی شرکت آرامکو و افزایش تولید نفت و صادر کردن آن چشم به افزایش تنش‌ها در منطقه دوخته است.

یکی از مهمترین سیاست‌های عربستان که از آنها به عنوان یک حربه سیاسی – اقتصادی یاد می‌شود موضع گیری‌های این کشور در بحران‌های سیاسی منطقه و جهان عرب است که از جمله این موارد می‌توان به موضع این کشور در مورد بحران اخیر در لیبی و درباره جنگ آمریکا بر علیه صدام و عراق اشاره کرد که موضع این کشور در برابر این بحران‌ها با چاشنی مصلحت اندیشی اقتصادی و کاسبکارانه در راستای افزایش تولید نفت خود و همچنین افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی همراه بوده است.

بدون شک عربستان سعودی درصدد افزایش تنش‌های موجود بین ایران و آمریکا برای یکه‌تازی در منطقه بوده تا بتواند نفوذ هرچه بیشتر خود را در بین کشورهای منطقه و اسلامی محقق سازد و برای دستیابی به این هدف، عامل اقتصادی دارای اهمیت خاصی است.

سوالی که در این بین مطرح می‌شود علت عدم تمایل تهران برای بهبود روابط با واشنگتن است که به نوعی برای مقابله با عربستان سعودی و سیاست‌های خصمانه‌اش در منطقه بسیار حیاتی و کارساز بوده و عاملی مهم برای جلوگیری از ایجاد هرگونه تنش و جنگ در منطقه است. اما ایران دو عامل اساسی را در دستیابی به این هدف پیش روی خود می‌بیند. نخستین مورد رابطه بسیار نزدیک ایالات متحده با اسرائیل و دشمنی دیرینه حکومت فعلی ایران پس از روی کار آمدن آن در سال ۱۹۷۹ میلادی (سال ۱۳۵۷) است که بعد از آن ایران از هرگونه به رسمیت شناختن اسرائیل در این سال‌ها سر باز زده و حتی به نابودی آن نیز امیدوار است. در طی سال‌های گذشته نیز دولت‌های مختلف در ایالات متحده آمریکا با هر رویکرد سیاسی منافع (رژیم) اسرائیل را یکی از اولویت‌های خود قرار داده و هرگونه تهدید اسرائیل را بر علیه امنیت خود و منطقه دانسته‌اند. برای آمریکا ایجاد رابطه نزدیک سیاسی با کشور و حکومتی که به طور کلی مخالف وجود دولت و حکومت اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی بوده و از هرگونه کمک به گروه‌های مقاومت فلسطینی برای رویارویی با اسرائیل سر باز نمی‌زند غیرمعقول و ناممکن است.

مورد دوم نیز دخالت‌های آمریکا در سیاست‌های برخی از کشورهای جهان سوم و به خصوص منطقه خاورمیانه بوده که دارای ارزش سیاسی و اقتصادی هستند و همه دولت‌های ایالات متحده با توجه به سیاست‌های کلی این کشور در صدد اعمال نفوذ رسمی و غیر رسمی به جریان‌های سیاسی و اقتصادی دیگر کشورها بوده تا بتوانند منفعت‌های مالی و سیاسی خود و اسرائیل را تامین کند و ایران پس از تغییر حکومت در سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۷ شمسی) این راه نفوذ به آمریکا را بسته است.

منطقه خاورمیانه روز به روز شاهد تحولات جدیدی در خود بوده که در ماه‌های اخیر عربستان پای ثابت بسیاری از این تحولات بوده و جاه‌طلبی حاکمان سعودی و ولیعهد این کشور در سیاست‌های داخلی و خارجی این کشور برای بسیاری از کشورها نگران کننده است و باید دید جاه‌طلبی‌های سعودی با تغییرات گسترده داخلی تمام خواهد شد یا آنها به دنبال ماجراجویی در خارج از مرزهای خود با کشورهایی همچون ایران خواهند بود.

مترجم: محمدرضا وحیدی

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false