×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
فرض کنیم خبری از تحریم نیست!

به گزارش گروه رسانه‌ای نفت خبر به نقل از کانال تلگرامی از نفت چه خبر، در حوزه نفت در بهترین حالت طی سه دهه اخیر هیچگاه بیش از چهار میلیون و دویست هزار بشکه نفت تولید نکرده ایم و در حوزه گاز هم مصرف داخلی، همواره به حدی بوده که اجازه عرض اندام در صادرات گاز را به کشور نداده است. هرچند سیاستگذاریهای غلط در گازرسانی به مناطق مختلف کشور و مشکلاتی در حوزه دیپلماسی گاز هم در این موضوع تاثیرگذار بوده که البته موضوع این نوشتار نیس و بعدا به آن می پردازم.

اینکه چرا با وجود این ذخایر غنی نفت و گاز، حضوری موثر دربازارهای جهانی نداشته ایم یا اگر داشته ایم به راحتی حذف شده ایم، دلایل متعددی دارد اما در شرایط فعلی، “تحریم” بزرگترین مقصر این شرایط توصیف می شود. واقعیت هم این است که تحریم، نه فقط در افزایش تولید از طریق جذب سرمایه و فناوری، موانعی ایجاد میکند بلکه در حوزه بازاریابی و صادرات هم مانع تراشی می کند و نمی توان از کنار این موضوع به راحتی گذر کرد. در واقع تحریم، نقش مهمی در کاهش توان تولید و صادرات نفت و گاز ایران و به تبع آن حضور جدی تر در بازارهای جهانی ایفا می کند. اما فرض کنیم دیگر خبری از تحریم نیست. آیا همه شرایط مهیا می شود؟

به نظرم حتی اگر تحریم هم نباشیم باز هم دو مانع عمده پیش روی توسعه صادرات نفت و گاز ماست:

مانع اول این است که تکلیفمان با نفت و گاز روشن نیست. این را قبلا هم در یادداشتی جداگانه نوشته ام. یک بار می گوییم باید نفت را حفظ کنیم، بار دیگر می گوییم به جای خام فروشی باید فرآورده تولید کنیم و زمانی دیگر که قیمت نفت بالا می رود، تمایل به خام فروشی پیدا می کنیم. در مورد گاز هم همین است. هم می خواهیم به کل کشور گازرسانی کنیم و هم می خواهیم در بازارهای جهانی حضور پیدا کنیم. اما شکل این حضور و مقصد آن هم مشخص نیست. گاهی حرف از ال ان جی به میان می آید و گاهی هم به سراغ خط لوله می رویم. یک بار بازارهای اروپا را هدف قرار می دهیم و بار دیگر به سراغ همسایگان می رویم. این داستان، همواره در حال تغییر و تحول است چون سیاستگذاری مشخص و واحدی برای تولید و صادرات نفت و گاز نداریم. کشوری مثل استرالیا تکلیف خود را روشن کرد و شد قدرت اول ال ان جی دنیا. از این نمونه ها، هم در گاز و هم در نفت باز هم داریم. اما ما هنوز نمی دانیم باید با نفت و گاز خود چه کنیم. این موضوع ربطی هم به این وزیر و آن وزیر ندارد. دولتها و مجلس ها و سیاستگذارانی که برنامه ها و سندهای بالادستی را تدوین می کنند هر بار ساز تازه ای کوک می کنند.

مانع دوم، ناتوانی ما در جذب سرمایه گذاران خارجی است. فرض کنیم تحریم نباشیم. آیا شیوه های قراردادی ما می تواند برای شرکتهای بزرگ دنیا جذاب باشد؟ آی پی سی مدلی برای جذابتر کردن این قراردادها بود اما حتی اگر قراردادهای بیشتری در لوای آی پی سی – که اسمش کم کم به بیع متقابلِ تکامل یافته تغییر یافت – بسته می شد باز هم نمی توانست در میان مدت و درازمدت به سود ما باشد. به جز میادین کم ریسک جنوب ایران، سرمایه گذاران خارجی حاضر نمی شوند با این مدلهای قراردادی نه چندان جذاب، در سایر میادین ما فعال شوند. مصداق روشن آن میادین غرب کارون و مصداق بارزتر آن، میادین دریای خزر.

واقعیت آن است که تحریم، فرصتها را از ما می گیرد و هر روز ما را از دنیا و حتی همین همسایگانمان بیشتر عقب می اندازد اما حتی اگر تحریم هم نباشیم، تا وقتی که نگاه کلان مشخصی به ذخایر غنی نفت و گاز خود نداشته باشیم و مدلهای قراردادی جذابتری را فراتر از محدودیتهای سنتی تعریف نکنیم، باز هم نمی توانیم به آینده چندان امیدوار باشیم. نهایتا کمی صادرات گاز خود را بیشتر می کنیم و در تولید نفت هم کمی از مرز چهار میلیون بشکه گذر خواهیم کرد.

نگران کننده تر می دانید چیست؟ این که مشخص نیست نفت و گاز، تا چه زمانی ارزش استراتژیک فعلی را خواهد داشت و ما هنوز ذخایر فراوانی داریم که با توجه به گسترده شدن منابع انرژی های تجدیدپذیر در دنیا، معلوم نیست اگر در زیرِ زمین بماند، باز هم در آینده به کار ما و آیندگان ما بیاید…

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false