×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
ماجرای قاچاق بنزین و کارت سوخت

به گزارش گروه رسانه‌ای نفت خبر به نقل از کانال تلگرامی از نفت چه خبر، چراکه قاچاق سوخت، به معنای خروج مخفیانه سوخت است که طبیعتا قابل سنجش نیست؛ که اگر قابل سنجش بود، اسمش را قاچاق نمی‌گذاشتند!

اما نکته اساسی، پیوند زدن موضوع قاچاق بنزین با تک نرخی بودن بنزین است. برخی اصرار دارند سهمیه بندی سوخت را تنها راه مقابله با قاچاق سوخت معرفی کنند و برای تایید ادعای خود، دوران سهمیه بندی بنزین در دولت محمود احمدی نژاد را مثال می‌زنند. در حالیکه بخشی از واقعیت را ناگفته می‌گذارند.

واقعیت آن است که سهمیه بندی بنزین تنها در مقطع ابتدایی که بنزین دونرخی عرضه نمی‌شد، موجب کاهش مصرف شد. چراکه هر خودرویی حتی اگر نیاز ضروری پیدا می کرد، بیش از سهمیه مشخص شده نمی توانست بنزین دریافت کند. طبیعتا این محدودیت، نقش مهمی در کاهش مصرف داشت اما این که در کشوری با منابع عظیم نفت، میزان عرضه بنزین را محدود کنیم، نشانه موفقیت است یا نشانه ناکامی در مدیریت و روی آوردن به اجبار، بحث دیگری است که از آن می گذرم.

در مقطع بعدی، بنزین دونرخی شد و حتما به یاد دارید که قیمت بنزین آزاد در آن دوران، در یک مقطع زمانی چهار برابر شد. در واقع آنچه در کنترل مصرف بنزین نقشی به مراتب مهمتر از دونرخی کردن بنزین داشت، ابتدا عدم عرضه بنزین آزاد و سپس چهار برابر شدن قیمت بنزین آزاد بود. فرض کنید همین حالا قیمت بنزین چهار برابر شود و خبری هم از کارت سوخت نباشد. آیا این افزایش قیمت، نمی‌تواند در کاهش مصرف تاثیرگذار باشد؟

دونرخی کردن بنزین حداقل دو مشکل عمده داشت. نخست ایجاد دردسر برای مردم و طولانی کردن زمان سوخت‌گیری در جایگاه‌های عرضه بنزین به دلیل استفاده از کارت هوشمند سوخت؛ و دوم، ایجاد فساد حاصل از دونرخی شدن که موجب می شد برخی، بنزین مشخص شده در سهمیه را حق بدیهی خود از پول نفت بدانند و آن را با قیمت بیشتری به فروش برسانند و به همین دلیل کمتر شاهد ذخیره ماندن بنزین در کارت سوخت بودیم. این، جدا از ایجاد کاسبی توسط برخی دارندگان سهمیه های خاص همچون تاکسی ها و … بود که بخشی از درآمد خود را از فروش سهمیه بنزین خود به دست می آوردند. تک نرخی کردن بنزین، مهمترین گام در مسیر حذف این مشکلات بود.

اما آیا افزایش مصرف بنزین در سالهای اخیر، به دلیل تک نرخی بودن آن است؟ اگر قیمت بنزین تک نرخی اما گرانتر از میزان فعلی بود، آیا مصرف بنزین تا این حد لجام گسیخته افزایش نمی یافت؟ دقت کنید که این روزها یک بطری نیم لیتری آب معدنی، حدود ۱۲۰۰ تومان قیمت دارد اما هر لیتر بنزین ۱۰۰۰ تومان عرضه می شود!

این که اکنون گفته می شود دولت کم کم در حال حرکت مجدد به سمت دونرخی کردن بنزین است، نه به معنای اعتراف به معجزه دونرخی کردن سوخت در کاهش مصرف، بلکه از روی ناچاری است. وضعیت اقتصادی جامعه به حدی ناگوار و نگران کننده است که هر گونه افزایش قیمت بنزین، حتی اگر با مانعی از سوی مجلس مواجه نشود، اثر روانی بر روی جامعه دارد و دولت نمی تواند این ریسک را بپذیرد. پس ناچار، به گزینه دو نرخی کردن بنزین می اندیشد که قطعا اولین مخالف آن بیژن زنگنه وزیر نفت بوده که بارها و بارها بر فسادآور بودن دونرخی کردن بنزین تاکید کرده است. طبیعتا تصمیم درباره افزایش قیمت بنزین یا دونرخی کردن سوخت، در دولت و سپس مجلس اتخاذ می شود و وزارت نفت در اینجا تنها نقش مجری را دارد و وزیر هم صرفا می تواند نظر خود را در این زمینه در جلسات هیات دولت بدهد که البته من از جزییات این جلسات بی خبرم. اما آنچه مشخص است، این است که مجموعه دولت از روی ناچاری به سمت دونرخی کردن بنزین پیش می رود و اگر امکان افزایش مثلا دوبرابری قیمت بنزین وجود داشت، دلیلی برای بازگرداندن طرح پرزحمت سهمیه بندی نبود.

طرفداران سهمیه بندی بنزین، اگر کمی فساد در سهمیه بندی گازوئیل را مورد بررسی قرار می دادند، یا به جای اصرار بر بازگرداندن کارت هوشمند سوخت، روی بهبود کیفیت خودروها و مصرف بالای سوخت آنها در بازار انحصاری خودروی ایران تاکید می کردند که مثلا چگونه است میزان مصرف بنزین در کشورهایی با تعداد خودروهایی برابر با خودروهای کشور ما، به مراتب کمتر از کشور ماست که مملو از خودروهای بی‌کیفیت و پرمصرف ساخت داخل شده، قطعا روی نظرات خود اندکی تجدیدنظر می کردند و آنگاه به نتایج پایدارتری در کاهش مصرف سوخت می رسیدیم.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false