×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
مروری بر غول نفتی دنیا، سعودی آرامکو

خرید سعودی(۱۹۷۲-۱۹۸۰)

همان‌طور که در مطالب قبلی این سلسله گزارش اشاره شد شرکت نفت عربستانی-آمریکایی یا به اختصار آرامکو در سال ۱۹۸۰ به صورت صد درصد به تملک دولت آل سعود درآمد. این شرکت تا سال ۱۹۷۲ به شرکت‌های آمریکایی شورون، تگزاکو و اکسون هر کدام ۳۰ درصد و موبیل با ۱۰ درصد سهام تعلق داشت. در سال ۱۹۷۲ عربستان سعودی ۲۵ درصد از سهام این شرکت را از سهام‌داران خرید. گرچه دقیقا مشخص نیست که دوبت سعودی بابت این سهام چه میزان به سهام‌داران پرداخت کرده است اما مطمئن‌ترین تخمین ۵۰۰ میلیون دلار در آن زمان است.

دولت سعودی دومین خرید سهم از آرامکو را در سال ۱۹۷۴ انجام داد و مالکیت خود را به ۶۰ درصد رساند. این بار هم اما قیمت اعلام نشد. در سال ۱۹۷۶ مذاکرات برای شروع بقیه سهام را آغاز کردند و تا سال ۱۹۸۰ آرامکو ۱۰۰ درصد به دولت آل سعود تعلق یافت.

سعودی سازی(۱۹۸۰-۱۹۸۸)

آرامکو تا سال ۱۹۸۸ یک شرکت آمریکایی مستقر در ایالت دلاور آمریکا باقی ماند، یعنی تا زمانی که شورای وزیران سعودی با صدور حکمی از سوی پادشاه، آن را یک شرکت سعودی اعلام کرد. در این زمان نام شرکت به سعودی آرامکو تغییر یافت. اطلاعات دقیقی از ساختار آرامکو سعودی در آن زمان در دست نیست. حتی درخواست‌هایی مبنی بر تهیه نسخه‌ای از فرمان ۱۹۸۸ از آرامکو صورت گرفته است اما آرامکو پاسخ داده که سند مورد نظر را ندارد.

عملیات مستقل (۱۹۸۰۲۰۱۸)

در ابتدا کنترل آرامکو نامشخص و بی ثبات بود و دولت عربستان سعودی با عناصر مختلف به دنبال نظارت بر آرامکو بود. در آن زمان وزارت دارایی با اطمینان از این‌که درآمد آرامکو مستقیما به جای خود این شرکت به این وزارت‌خانه منتقل می‌شود، کنترل ارامکو را برعهده گرفت. اما پس از مدتی علی النعیمی، مدیرعامل این شرکت از دادن اختیار به وزارت دارایی مبنی بر کنترل وجه نقد آرامکو خودداری کرد. در نتیجه به دلیل اصرار نعیمی سیستمی ایجاد شد که بر مبنای آن آرامکو تقریباً استقلال کامل مالی و عملیاتی به دست آورد.

بنابر گفته نعیمی آرامکو تمام درآمد خود را دریافت می‌کرد و حق سلطنت، مالیات و سود سهام خود را به دولت سعودی پرداخت می‌کرد. در سال ۲۰۱۷ نرخ مالیات پرداخت شده از سوی آرامکو به دولت سعودی از ۸۵ درصد به ۵۰ درصد کاهش یافت

مدیریت شرکت و مالکیت به عنوان یک شرکت سعودی (۱۹۸۸۲۰۱۸)

حتی پس از سعودی سازی، آرامکو با یک هیات مدیره شامل اتباع سعودی و البته خارجی‌ها فعالیت خود را ادامه داد. به عبارت دیگر در ابتدای کار تعدادی از اعضای خارجی هیات مدیره سهامداران آمریکایی سابق آرامکو حفظ شدند.  در ادامه اعضای هیات مدیره از انواع موسسات مالی و اقتصادی غربی جذب و توسط شورای عالی نفت انتخاب می‌شدند. این شورا بر برنامه‌های استراتژیک آرامکو نیز نظارت داشت. پادشاه عربستان اعضای این شورا را منصوب می‌کرد. در سال ۲۰۱۵ شورای عالی نفت با بخشی به نام شورای عالی آرامکو سعودی جایگزین شد.

اینک این شورا به ریاست ولیعهد پادشاهی عربستان سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان تشکیل می‌شود و وزرای سابق و فعلی دولت سعودی را شامل می‌شود. علی النعیمی، مدیرعامل سابق آرامکو و وزیر پیشین نفت و خالد الفالح مدیرعامل سابق و وزیر فعلی نفت هر دو در این شورا فعالیت می‌کنند. وال استریت ژورنال طی گزارشی در سال ۲۰۱۷ این سه تن را افراد کلیدی آرامکو خوانده بود.

در ادامه مختصری به این سه نفر می‌پردازیم و در مطلب بعدی ساز و کار آرامکو را بیش‌تر تشریح می‌کنیم.

شاهزاده بن سلمان، رییس شورای عالی آرامکو

شاهزاده بن سلمان پس از دست‌یابی پدرش سلمان بن عزیز آل سعود به تخت پادشاهی در اوایل سال ۲۰۱۵ به یک شخصیت مسلط سیاسی در پادشاهی عربستان تبدیل شد. او در ژوئن ۲۰۱۷ پس از حدود ۲ سال از سمت معاون ولیعهد به ولیعهدی ارتقا یافت.

بن سلمان همچنین ریاست شورای عالی سعودی آرامکو را که توسط ملک سلمان ایجاد شده و اکنون اصلی‌ترین تصمیم گیرنده برای این شرکت است را به عهده دارد. شاهزاده محمد نقش كلیدی در تلاش برای كاهش وابستگی عربستان سعودی به نفت به عنوان مهم‌ترین منبع درآمد را دارد.

خالد الفالح، وزیر انرژی عربستان و رئیس سابق آرامکو

خالد الفالح بیش از سه دهه قبل به آرامکو پیوست و از ژانویه ۲۰۰۹ تا سال ۲۰۱۶ رییس و مدیرعامل این شرکت بود. دوران تصدی او در آرامکو در تلاش برای تبدیل این شرکت به یک کمپانی مدرن و مشابه شرکت‌های مستقل نفتی غربی گذشت.

او در می ۲۰۱۶ به سمت وزیر انرژی عربستان منصوب شد. سمتی که قدرت جدیدی برای هدایت سیاست‌های نفتی عربستان و همکاری با سازمان شرکت‌های صادرکننده نفت به او اعطا کرد.

امین ناصر، مدیر عامل و رییس آرامکو

ناصر در سپتامبر ۲۰۱۵ به ریاست و مدیر عاملی ارامکو منصوب شد. او پیش از ان معاون ارشد رییس ارامکو در عملیات‌های بالادستی بود و بخش بررسی نفت خام، حفاری و پمپاژ تحت نظارت او قرار داشت. او چهارمین سعودی ای است که رهبری آرامکو، این غول بزرگ نفتی را برعهده دارد.

نکته قابل توجه این است که امین ناصر با وجود سپری کردن بیش از ۳۰ سال در آرامکو تا حد زیادی پشت پرده مانده و از ورود به مراکز توجه خودداری کرده است. ناصر پس از گرفتن مدرک مهندسی نفت از دانشگاه ملک فهد در سال ۱۹۸۲ به شرکت آرامکو پیوست. او در طی بیش یک دهه گذشته بر برخی از بزرگترین پروژه‌های آرامکو از جمله راه‌اندازی میدان نفتی ۱۰ میلیارد دلاری خوریس در سال ۲۰۰۸ نظارت داشته است.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false