×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
چگونه نفت و گاز به درگیری‌های جهانی دامن می‌زنند؟ (بخش پایانی)

نویسنده: مایکل کلیر
ترجمه و تنظیم: سعیده شیرانی

منطقه غنی از انرژی اقیانوس آرام غربی که پتانسیل بالایی برای درگیری دارد توسط چین، ویتنام، جزیره بورنئو و جزایر فیلیپین محاصره شده است. ماه می سال ۲۰۱۴ یکی از مواقعی بود که این تنش‌ها به اوج خود رسید. در آن زمان چینی‌ها بزرگترین دکل حفاری خود معروف به HD-981 را در آب‌هایی که ویتنام مدعی مالکیت آن‌ها بود مستقر کردند.
چینی‌ها این دکل را در فاصله حدود ۱۲۰ مایل دریایی ساحل ویتنام مستقر کرده و آن را با یک ناوگان دریایی و گارد ساحلی محاصره کردند. در نتیجه گارد ساحلی ویتنام تلاش کرد به این حلقه نفوذ کرده و دکل را پیاده کند ولی بلافاصله خود را زیر ضربه توپ‌های آبی چینی‌ها یافت.
گرچه در این درگیری کسی جان خود را از دست نداد اما پس از آن شورش‌های ضد چینی‌ها در ویتنام در پاسخ به تجاوز دریایی چین به این کشور چندین کشته بر جای گذاشت.
گرچه ناآرامی‌‌ها و درگیری‌های ناشی از استقرار HD-981 ریشه در ملی‌گرایی و نارضایتی ناشی از تحقیرهای گذشته به وجود آمدند اما در نهایت این انرژی بود که آتش این درگیری را برافروخت. چینی‌ها نیز با تاکید بر این که جزیره‌های کوچک دریای جنوبی توسط آن‌ها اداره می‌شود هنوز در تلاش بودند تا بر از دست دادن زمین‌‌شان و تحقیری که در اثر قدرت غرب و امپراتوری ژاپن متحمل شده بودند غلبه کنند.
ویتنامی‌ها هم مدت‌ها بود که توسط چینی‌ها مورد تهاجم قرار می‌گرفتند و در نتیجه درصدد بودند تا از آن‌چه که به عنوان قلمرو حاکمیت خود می‌شناسند محافظت کنند. برای شهروندان عادی هر دو کشور بروز این عزم در اختلاف موضوعی در حوزه افتخارات ملی است.
اما از سوی دیگر به نظر می‌رسد در نظر گرفتن انگیزه‌ چین برای حضور در دریای جنوبی به عنوان یک موضوع ساده ملی‌گرایی اشتباه باشد. در آن زمان مالک دکل HD-981، شرکت ملی نفت فلات قاره چین ( CNOOC ) که آزمایش‌های لرزه‌نگاری گسترده‌ای را در منطقه مورد مناقشه انجام داده بود و بدیهی است به وجود مخزن بزرگی از انرژی در آن آب‌ها اعتقاد داشت.
خبرگزاری چینی شین هوا گفته بود که : «تخمین زده می‌شود دریای جنوبی چین چیزی در حدود ۲۳ تا ۳۰ میلیارد تن نفت و ۱۶ تریلیون مترمکعب گاز طبیعی داشته باشد که این میزان یک سوم کل منابع نفت و گاز چین را تشکیل می‌دهد». علاوه بر این چین در ماه ژوئن همان سال اعلام کرد که دومین تیم حفاری خود را به آب‌های مورد مناقشه و این بار در دهانه خلیج تونکین اعزام می‌کند.
به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی جهان چین تلاش می‌کند تا از هرکجا که می‌تواند منابع فسیلی جدید به دست آورد. گرچه مقامات این کشور توانایی خریدهای فزاینده نفت و گاز از آفریقا، روسیه و خاورمیانه را برای تأمین نیازهای روزافزون انرژی کشور خود دارند اما تعجب‌آور نیست که توسعه و بهره‌برداری از منابع داخلی را ترجیح دهند.
برای آن‎‌ها دریای جنوبی چین یک منبع خارجی نیست بلکه یک منبع چینی محسوب می‌شود و به نظر می‌رسد آن‌ها مصمم هستند که به هر وسیله امنیت آن را تأمین کنند. از آن‌جا که سایر کشورها از جمله ویتنام و فیلیپین نیز به دنبال بهره‌برداری از ذخایر زیر این آب‌ها هستند، افزایش سطح خشونت در این منطقه و درگیری‌های آینده تقریبا اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.
هیچ پایانی برای جنگ نیست
همان‌طور که این درگیری‌ها و نظایر آن‎‌ها نشان می‌دهند، مبارزه برای کنترل دارایی‌های کلیدی انرژی یا توزیع درآمدهای نفتی یک عامل مهم در اکثر جنگ‌های معاصر به شمار می‌آیند. ممکن است درگیری‌های عقیدتی و یا سیاسی سوخت موردنیاز برای این درگیری‌ها را فراهم کند اما پتانسیل سودآوری حجم زیاد از نفت است که آن‌ها را زنده نگه می‌دارد.
بدون امید به دستیابی به چنین منابعی اکثر این جنگ‌ها به دلیل کمبود بودجه برای خرید تجهیزات و یا پرداخت دستمزد سربازان از بین می‌روند. اما تا زمانی که نفت در جریان باشد جنگجویان انگیزه و امکانات کافی برای ادامه جنگ را خواهند داشت.

در دنیای سوخت‌های فسیلی کنترل ذخایر نفت و گاز یک مولفه اساسی قدرت ملت‌ها است. رابرت ابل از مرکز مطالعات استراتژیک بین‌الملل در سال ۲۰۰۲ به مخاطبانش در وزارت امور خارجه گفت: «نفت به چیزهایی بیش‌تر از هواپیما و اتومبیل سوخت می‌رساند»، او گفت: «نفت به قدرت نظامی، خزانه‌های ملی و سیاست بین‌الملل سوخت‌رسانی می‌کند. به مراتب بیش‌تر از یک کالای تجاری معمولی است و یک عامل تعیین کننده برای رفاه، امنیت ملی و قدرت بین‌المللی کسانی است که این کالای حیاتی را در اختیار دارند و برای کسانی که ندارند برعکس این مساله صادق است».
این واقعیت با گسترش جنگ‌های انرژی در دنیا تنها آشکارتر خواهد شد. شاید روزی توسعه منابع انرژی تجدید پذیر ممکن باشد و این حقیقت را باطل کند اما در دنیای کنونی اگر شاهد یک درگیری در حال توسعه هستید به دنبال ردپای انرژی باشید.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false